3 Aralık Dünya Engeliler Günü tüm dünyada engelli haklarına dikkat çekildiÄŸi, sivil toplum kuruluÅŸlarının etkinlikler düzenlediÄŸi farkındalık günü olarak karşımıza çıkıyor. Günümüzde dünyada 1 milyardan fazla engelli bulunuyor ancak tüm insanlar engelli adayıdır. Bu anlamlı günün anlamını yansıtan 3 Aralık Dünya Engeliler Günü mesajları ve sözleri haberimizde derledik…
~3 Aralık günü 1992 yılından bu yana 3 Aralık Dünya Engelliler Günü BirleÅŸmiÅŸ Milletler tarafından uluslarararası bir gün olarak kabul edilmiÅŸtir. Bu günde dünya çapında organizasyonlar düzenlenir. Bu aktiviteler genellikle ücretsiz olup, gönüllülüÄŸe dayanmaktadır.
ENGELLÄ°LER GÜNÜ MESAJLARI
-Engeller hayatın ritmini yakalamaya engel olamaz.
– En büyük engel, engellenmektir.
– Özel eÄŸitim olmadan çaÄŸdaÅŸ eÄŸitim olmaz.
– Asıl engelliler, karşılarına çıkan engeli geçemeyenlerdir.
– Hayat bizim içimizde biz hayatın içindeyiz.
– Engel deÄŸil destek olun.
– Adımlarınızın biçiminin ne önemi var mühim olan yürüyüÅŸümüzle sevgi ve dostluk köprüsünü geçmektir.
– Kendini engelli olarak hayattan atma. Unutma engeller savaşılarak aşılır.
– AÅŸamadığımız engellimiz, engelimizi aÅŸmaktır.
– Engelli olmak sorun deÄŸil, engelliye engel olmak sorundur.
– Asıl Engelliler Onları Görmeyenlerdir.
– Yalnızca bugün deÄŸil, her gün hatırlamak gerek! Engel olma destek ol.
3 ARALIK DÜNYA ENGELLÄ°LER GÜNÜ NEDÄ°R?
Uluslararası Engelliler Günü 1992 yılında BirleÅŸmiÅŸ Milletler Genel Kurulu’nun 47/3 sayılı kararı ile ilan edildi. Toplumun ve toplumun her alanında engelli bireylerin haklarını ve refahını teÅŸvik etmeyi ve engelli bireylerin durumuna dair politik, sosyal, ekonomik ve kültürel yaÅŸamın her alanında farkındalık arttırmayı amaçlamaktadır.
BM’nin engellilik alanında uzun yıllardır devam eden çalışmalarının bir ürünü olan, 2006 yılında kabul edilen Engelli Bireylerin Haklarına Dair SözleÅŸme, engelli bireylerin haklarının ve refahının geliÅŸmesine ve 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Gündemi’nin ve ayrıca Sendai Afet Riskini Azaltma Çerçevesi, Ä°nsani Eylemde Engelli Bireylerin Dahil Edilmesi Åžartı, Yeni Kentsel Gündem ve Kalkınma için Finansman Hakkında Addis Ababa Eylem Gündemi gibi diÄŸer uluslararası kalkınma taahhütlerinin uygulanmasına katkıda bulundu.
ENGELLÄ°LÄ°K, Ä°NSAN HAKLARI TEMELÄ°NDE ELE ALINMALI
Türkiye Engelliler AraÅŸtırması verilerine göre Türkiye nüfusunun yüzde 12,29u engelli bireylerden oluÅŸuyor. Uzmanlar, engellilik kavramının tamamıyla insan hakları temelli bakış açısıyla ele alınması gerektiÄŸini belirterek yaÅŸama tam ve eÅŸit koÅŸullarda katılımlarının saÄŸlanmasına yönelik çalışmalar yapılması gerektiÄŸini belirtiyor.
Yeditepe Üniversitesi SaÄŸlık Bilimleri Fakültesi Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü BaÅŸkanı ve aynı zamanda GeliÅŸim ve Engelliler Uygulama ve AraÅŸtırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Feryal Subaşı, 3 Aralık Dünya Engelliler Gününe iliÅŸkin açıklamalarda bulundu.
KADINLAR DAHA DEZAVANTAJLI
Türkiye Engellilik AraÅŸtırması verilerine göre Türkiyede engeli olan bireylerin toplam nüfusa oranının yüzde 12,29 olduÄŸunu anımsatan Prof. Dr. Feryal Subaşı, Engelilik tipleri ise ortopedik engel, görme engeli, iÅŸitme engeli, konuÅŸma engeli, zihinsel engel ve süreÄŸen bir hastalığa sahip olmak olarak sınıflandırılmıştır. Türkiyede en az bir engeli olan 3 yaÅŸ ve üzeri nüfusun oranı yüzde 6,9dur. Erkeklerde yüzde 5,9 olan bu oran kadınlarda yüzde 7,9dur. YaÅŸlanma ile kronik hastalıkların sıklıkların artmasına baÄŸlı olarak bu oran artmaktadır. 35-39 yaÅŸ grubundan itibaren en az bir engeli olma durumu açısından kadınlar erkeklere oranla daha dezavantajlıdır. Dünyada ise SaÄŸlık AraÅŸtırmaları ve Küresel Hastalık Yükü AraÅŸtırmasına göre engellilik oranı sırasıyla yüzde 15,6 ve yüzde 19,4 olarak hesaplanmıştır.
HÄ°ZMETLERÄ°N GELÄ°ÅžTÄ°RÄ°LMESÄ°NE IÅžIK TUTUYOR
Prof. Dr. Subaşı, Engelliler Gününün BirleÅŸmiÅŸ Milletler (BM) Ä°nsan Hakları Komisyonu tarafından, 1992 yılında, engelli olan bireylerin insan hakları temelli bakış açısıyla, tam ve eÅŸit koÅŸullarda yaÅŸamalarına, yaÅŸama tam katılımlarına katkı saÄŸlamak amacıyla ilan edildiÄŸini anımsattı. Subaşı, bunun saÄŸlanması için ise eriÅŸilebilirlik, sosyal yaÅŸama katılım, eÄŸitim, sosyal olarak korunma, saÄŸlık ve istihdam alanlarında farkındalığın arttırılmasına ve bu alanlarda verilen hizmetlerin geliÅŸtirilmesine ışık tuttuÄŸunu söyledi.
Ä°STÄ°HDAM YAÅžAMA KATILIMDA ÖNEMLÄ° BÄ°R KRÄ°TER
Bireylerin yaÅŸama katılımlarının, fiziksel çevreye ve kiÅŸilerarası iletiÅŸime katılımlarını kapsayan ÅŸemsiye bir kavram olduÄŸunu anımsatan Subaşı, Ä°stihdam edilebilirlik durumu bireylerin, sosyal yaÅŸama eÅŸit katılımını gösteren çok önemli bir kriterdir. Birey bir iÅŸe sahip olduÄŸunda, sahip olduÄŸu iÅŸ nedeniyle düzenli para kazanma, sosyal yaÅŸama katılma, sosyal haklara, daha aktif ve üretken bir yaÅŸam olanaklarına doÄŸal olarak ulaşır dedi.
ÖNYARGILAR AÅžILMALI
Engellilik kavramı tamamıyla insan hakları temelli bakış açısı ile deÄŸerlendirilmelidir diyen Feryal Subaşı, sözlerini ÅŸöyle sürdürdü:
Toplumda yaÅŸayan tüm bireylerin eÄŸitim, saÄŸlık, istihdam, spor gibi hizmetlere ulaşımlarının insan hakları baÄŸlamında herkes için benzer ve eÅŸit olduÄŸu her fırsatta vurgulanmalıdır. Engelli bireylerin istihdam edilme olanaklarının geliÅŸtirilmesi için olumlu bilinçlendirme / bilgilendirme faaliyetleri ile engelli bireylere yönelik ön yargılı tutum ve davranışlar önlenmeye çalışılmalıdır.
ÇEVRE Ä°ÇÄ°N EVRENSEL TASARIM
Yeditepe Üniversitesi Engeli Olan ÖÄŸrenciler Danışma ve Koordinasyon Birimi Uzmanı Fzt. R. Benan Özkol da, kamusal alanda eriÅŸilebilir alanlar, binalar, bilgilendirme sistemlerinin herkes için ulaşılabilir olması gerektiÄŸine iÅŸaret ederek, Üniversiteler, kamu kuruluÅŸları ve sivil toplum örgütleri tarafından geliÅŸtirilen / uygulanan engeli olan ve olmayan bireylerin eÅŸit ÅŸekilde entegre oldukları, herkes için evrensel tasarım ve insan hakları temelinde yaklaşımlar içeren, farklılıklara saygıyı temel alan çalışmalar bu alana önemli katkılar saÄŸlayacaktır diye konuÅŸtu.
AYRIMCILIK ÖNLENMELÄ°
Benan Özkol konuya iliÅŸkin açıklamasında, ÅŸunları söyledi:
Bilinçlendirme çalışmaları yapılmalı ve yapılacak olan bilinçlendirme çalışmalarına engeli olan ve olmayan bireylerin ortak katılımı saÄŸlanmalıdır. Ä°nsan hakları temeline dayalı bakış açısı her fırsatta vurgulanmalıdır. Ayrımcı, ötekileÅŸtiriÅŸi, dışlayıcı tutumlara dikkat çekilerek önleme stratejileri üzerine faaliyetler arttırılmalıdır. Bireylerin sosyal yaÅŸam, eÄŸitim ve spor, rekreasyon ve istihdam olanaklarına tam ve etkin katılmaları desteklenmeli, üretken olarak yaÅŸamları için gerekli imkanlar arttırılmalıdır. Engelli bireylerin istihdam edilebilirliÄŸi arttırılmalıdır. Bu kapsamda modeller geliÅŸtirilmeli ve dünyadaki baÅŸarılı istihdam modelleri ülkemize göre, kurumların desteÄŸi ile adapte edilip, sonuçları takip edilmelidir.
~3 Aralık günü 1992 yılından bu yana 3 Aralık Dünya Engelliler Günü BirleÅŸmiÅŸ Milletler tarafından uluslarararası bir gün olarak kabul edilmiÅŸtir. Bu günde dünya çapında organizasyonlar düzenlenir. Bu aktiviteler genellikle ücretsiz olup, gönüllülüÄŸe dayanmaktadır.
ENGELLÄ°LER GÜNÜ MESAJLARI
-Engeller hayatın ritmini yakalamaya engel olamaz.
– En büyük engel, engellenmektir.
– Özel eÄŸitim olmadan çaÄŸdaÅŸ eÄŸitim olmaz.
– Asıl engelliler, karşılarına çıkan engeli geçemeyenlerdir.
– Hayat bizim içimizde biz hayatın içindeyiz.
– Engel deÄŸil destek olun.
– Adımlarınızın biçiminin ne önemi var mühim olan yürüyüÅŸümüzle sevgi ve dostluk köprüsünü geçmektir.
– Kendini engelli olarak hayattan atma. Unutma engeller savaşılarak aşılır.
– AÅŸamadığımız engellimiz, engelimizi aÅŸmaktır.
– Engelli olmak sorun deÄŸil, engelliye engel olmak sorundur.
– Asıl Engelliler Onları Görmeyenlerdir.
– Yalnızca bugün deÄŸil, her gün hatırlamak gerek! Engel olma destek ol.
3 ARALIK DÜNYA ENGELLÄ°LER GÜNÜ NEDÄ°R?
Uluslararası Engelliler Günü 1992 yılında BirleÅŸmiÅŸ Milletler Genel Kurulu’nun 47/3 sayılı kararı ile ilan edildi. Toplumun ve toplumun her alanında engelli bireylerin haklarını ve refahını teÅŸvik etmeyi ve engelli bireylerin durumuna dair politik, sosyal, ekonomik ve kültürel yaÅŸamın her alanında farkındalık arttırmayı amaçlamaktadır.
BM’nin engellilik alanında uzun yıllardır devam eden çalışmalarının bir ürünü olan, 2006 yılında kabul edilen Engelli Bireylerin Haklarına Dair SözleÅŸme, engelli bireylerin haklarının ve refahının geliÅŸmesine ve 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Gündemi’nin ve ayrıca Sendai Afet Riskini Azaltma Çerçevesi, Ä°nsani Eylemde Engelli Bireylerin Dahil Edilmesi Åžartı, Yeni Kentsel Gündem ve Kalkınma için Finansman Hakkında Addis Ababa Eylem Gündemi gibi diÄŸer uluslararası kalkınma taahhütlerinin uygulanmasına katkıda bulundu.
ENGELLÄ°LÄ°K, Ä°NSAN HAKLARI TEMELÄ°NDE ELE ALINMALI
Türkiye Engelliler AraÅŸtırması verilerine göre Türkiye nüfusunun yüzde 12,29u engelli bireylerden oluÅŸuyor. Uzmanlar, engellilik kavramının tamamıyla insan hakları temelli bakış açısıyla ele alınması gerektiÄŸini belirterek yaÅŸama tam ve eÅŸit koÅŸullarda katılımlarının saÄŸlanmasına yönelik çalışmalar yapılması gerektiÄŸini belirtiyor.
Yeditepe Üniversitesi SaÄŸlık Bilimleri Fakültesi Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü BaÅŸkanı ve aynı zamanda GeliÅŸim ve Engelliler Uygulama ve AraÅŸtırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Feryal Subaşı, 3 Aralık Dünya Engelliler Gününe iliÅŸkin açıklamalarda bulundu.
KADINLAR DAHA DEZAVANTAJLI
Türkiye Engellilik AraÅŸtırması verilerine göre Türkiyede engeli olan bireylerin toplam nüfusa oranının yüzde 12,29 olduÄŸunu anımsatan Prof. Dr. Feryal Subaşı, Engelilik tipleri ise ortopedik engel, görme engeli, iÅŸitme engeli, konuÅŸma engeli, zihinsel engel ve süreÄŸen bir hastalığa sahip olmak olarak sınıflandırılmıştır. Türkiyede en az bir engeli olan 3 yaÅŸ ve üzeri nüfusun oranı yüzde 6,9dur. Erkeklerde yüzde 5,9 olan bu oran kadınlarda yüzde 7,9dur. YaÅŸlanma ile kronik hastalıkların sıklıkların artmasına baÄŸlı olarak bu oran artmaktadır. 35-39 yaÅŸ grubundan itibaren en az bir engeli olma durumu açısından kadınlar erkeklere oranla daha dezavantajlıdır. Dünyada ise SaÄŸlık AraÅŸtırmaları ve Küresel Hastalık Yükü AraÅŸtırmasına göre engellilik oranı sırasıyla yüzde 15,6 ve yüzde 19,4 olarak hesaplanmıştır.
HÄ°ZMETLERÄ°N GELÄ°ÅžTÄ°RÄ°LMESÄ°NE IÅžIK TUTUYOR
Prof. Dr. Subaşı, Engelliler Gününün BirleÅŸmiÅŸ Milletler (BM) Ä°nsan Hakları Komisyonu tarafından, 1992 yılında, engelli olan bireylerin insan hakları temelli bakış açısıyla, tam ve eÅŸit koÅŸullarda yaÅŸamalarına, yaÅŸama tam katılımlarına katkı saÄŸlamak amacıyla ilan edildiÄŸini anımsattı. Subaşı, bunun saÄŸlanması için ise eriÅŸilebilirlik, sosyal yaÅŸama katılım, eÄŸitim, sosyal olarak korunma, saÄŸlık ve istihdam alanlarında farkındalığın arttırılmasına ve bu alanlarda verilen hizmetlerin geliÅŸtirilmesine ışık tuttuÄŸunu söyledi.
Ä°STÄ°HDAM YAÅžAMA KATILIMDA ÖNEMLÄ° BÄ°R KRÄ°TER
Bireylerin yaÅŸama katılımlarının, fiziksel çevreye ve kiÅŸilerarası iletiÅŸime katılımlarını kapsayan ÅŸemsiye bir kavram olduÄŸunu anımsatan Subaşı, Ä°stihdam edilebilirlik durumu bireylerin, sosyal yaÅŸama eÅŸit katılımını gösteren çok önemli bir kriterdir. Birey bir iÅŸe sahip olduÄŸunda, sahip olduÄŸu iÅŸ nedeniyle düzenli para kazanma, sosyal yaÅŸama katılma, sosyal haklara, daha aktif ve üretken bir yaÅŸam olanaklarına doÄŸal olarak ulaşır dedi.
ÖNYARGILAR AÅžILMALI
Engellilik kavramı tamamıyla insan hakları temelli bakış açısı ile deÄŸerlendirilmelidir diyen Feryal Subaşı, sözlerini ÅŸöyle sürdürdü:
Toplumda yaÅŸayan tüm bireylerin eÄŸitim, saÄŸlık, istihdam, spor gibi hizmetlere ulaşımlarının insan hakları baÄŸlamında herkes için benzer ve eÅŸit olduÄŸu her fırsatta vurgulanmalıdır. Engelli bireylerin istihdam edilme olanaklarının geliÅŸtirilmesi için olumlu bilinçlendirme / bilgilendirme faaliyetleri ile engelli bireylere yönelik ön yargılı tutum ve davranışlar önlenmeye çalışılmalıdır.
ÇEVRE Ä°ÇÄ°N EVRENSEL TASARIM
Yeditepe Üniversitesi Engeli Olan ÖÄŸrenciler Danışma ve Koordinasyon Birimi Uzmanı Fzt. R. Benan Özkol da, kamusal alanda eriÅŸilebilir alanlar, binalar, bilgilendirme sistemlerinin herkes için ulaşılabilir olması gerektiÄŸine iÅŸaret ederek, Üniversiteler, kamu kuruluÅŸları ve sivil toplum örgütleri tarafından geliÅŸtirilen / uygulanan engeli olan ve olmayan bireylerin eÅŸit ÅŸekilde entegre oldukları, herkes için evrensel tasarım ve insan hakları temelinde yaklaşımlar içeren, farklılıklara saygıyı temel alan çalışmalar bu alana önemli katkılar saÄŸlayacaktır diye konuÅŸtu.
AYRIMCILIK ÖNLENMELÄ°
Benan Özkol konuya iliÅŸkin açıklamasında, ÅŸunları söyledi:
Bilinçlendirme çalışmaları yapılmalı ve yapılacak olan bilinçlendirme çalışmalarına engeli olan ve olmayan bireylerin ortak katılımı saÄŸlanmalıdır. Ä°nsan hakları temeline dayalı bakış açısı her fırsatta vurgulanmalıdır. Ayrımcı, ötekileÅŸtiriÅŸi, dışlayıcı tutumlara dikkat çekilerek önleme stratejileri üzerine faaliyetler arttırılmalıdır. Bireylerin sosyal yaÅŸam, eÄŸitim ve spor, rekreasyon ve istihdam olanaklarına tam ve etkin katılmaları desteklenmeli, üretken olarak yaÅŸamları için gerekli imkanlar arttırılmalıdır. Engelli bireylerin istihdam edilebilirliÄŸi arttırılmalıdır. Bu kapsamda modeller geliÅŸtirilmeli ve dünyadaki baÅŸarılı istihdam modelleri ülkemize göre, kurumların desteÄŸi ile adapte edilip, sonuçları takip edilmelidir.
