~~26 ilde 18 yaÅŸ üstü bin kiÅŸi ile yüz yüze görüÅŸülerek Kadir Has Üniversitesi tarafından gerçekleÅŸtirilen bir anket, Türk halkının dış politikada en büyük iki sorun olarak terör ve Suriye meselesini gördüÄŸünü ortaya koydu. ABD'nin 'büyük tehdit', Azerbaycan'ın ise 'tek dost' olarak görüldüÄŸünü tespit eden ankete göre vatandaÅŸlar, Türkiye'nin Suriye konusunda tarafsız kalmasını istiyor.
Kadir Has Üniversitesi Türkiye Çalışmaları Merkezi’nin her yıl gerçekleÅŸtirdiÄŸi “Türk Dış Politikası Kamuoyu Algıları AraÅŸtırması”nın 2017 yılı sonuçları açıklandı. AraÅŸtırmaya göre Türkiye kamuoyu Azerbaycan’ı Türkiye’nin en yakın dostu olarak görüyor; ABD ise Türkiye’ye tehdit oluÅŸturan ülkeler arasında birinci sırada yer alıyor.
Kadir Has Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mustafa Aydın baÅŸkanlığında, Kadir Has Üniversitesi Uluslararası Ä°liÅŸkiler Bölümü ÖÄŸretim Üyesi Prof. Dr. Sinem Akgül AçıkmeÅŸe koordinasyonunda, Türkiye’nin nüfus yapısını temsil eden 26 ilde 18 yaÅŸ üstü bin kiÅŸi ile yüz yüze görüÅŸülerek gerçekleÅŸtirilen ankette, Türkiye’nin baÅŸta Suriye, ABD ve Avrupa BirliÄŸi (AB) ile ikili iliÅŸkileri olmak üzere Türk dış politikasına yön veren geliÅŸmeler hakkında sorular soruldu.
AraÅŸtırma sonuçlarına göre terörle mücadele artan bir oranda ‘dış politika sorunu’ olarak görülüyor. Bu durum kamuoyu nezdinde terörün sadece ülke içi bir sorun biçiminde deÄŸerlendirilmediÄŸini, dış politika unsuru olarak da nitelendirildiÄŸini ortaya koydu.
Terör ve Suriye en büyük sorunlar
AraÅŸtırmaya göre Türkiye’nin dış politikadaki en büyük sorununun yüzde 44.2 ile “terörle mücadele” olduÄŸu gözlendi. Terörle mücadeleyi yüzde 24.6 ile Suriye sorunu ve yüzde 8.3 ile Ä°srail ile iliÅŸkiler izledi.
Terörle mücadele seçeneÄŸinde geçen yıla göre yüzde 13’lük artış dikkat çekerken, Ä°srail ile iliÅŸkilerin dış politika sorunu olarak görülmesinin yarı yarıya azalması bir diÄŸer dikkat çeken unsur oldu. Geçen yıl yüzde 11,3’lük oran ile en önemli dördüncü dış politika sorunu olan Rusya ile iliÅŸkiler bu yıl çok düÅŸük bir oranda kaldığından listede yer almadı.
En iyi dost Azerbaycan
‘Türkiye’nin en yakın dostu hangi ülkedir?’ sorusuna katılımcılar geçen yıla göre yüzde 12’lik artışla yine ‘Azerbaycan’ yanıtını verdi. Geçen yıl yüzde 59.3’lük kesim Azerbaycan’ı ‘en yakın dost ülke’ olarak nitelendirirken, bu yıl ankete katılanların yüzde 71.3’ü en yakın dostumuzun Azerbaycan olduÄŸunu ifade etti.
‘Türkiye’nin dostu yoktur’ diyenlerin oranı ise geçtiÄŸimiz yılın oranı olan yüzde 23.1’den yüzde 17.2’ye geriledi. Türkiye için tehdit olarak görülen ülkeler seçeneÄŸinde geçen yıl OrtadoÄŸu ülkeleri öne çıkarken, geçen yılla karşılaÅŸtırıldığında yüzde 22.4’lük bir artışla bu yıl ABD, Türkiye için en büyük tehdit olarak karşımıza çıktı.
Ä°kinci en büyük tehdidi oluÅŸturan ülke yüzde 37.4’lük kesim tarafından Ä°srail olarak belirtildi. Tehdit unsurları arasında en dikkat çekici sonuç ise, geçtiÄŸimiz yıl yüzde 10.4’lük bir oranla tehdit oluÅŸturduÄŸu düÅŸünülen AB ülkelerinin, bu yıl yüzde 24’lük oranla Türkiye’ye yönelik tehdit oluÅŸturan ülkeler arasında üçüncü sırada yer alması oldu. Rusya’ya yönelik tehdit algısı ise yüzde 34.9’dan yüzde 18.5’e düÅŸtü.
"Suriye politikamız 'tarafsız' olmalı"
Ankette ‘Sizce Türkiye Suriye’ye yönelik nasıl bir politika izlemelidir?’ sorusuna yüzde 49.9’luk kesim ‘Tarafsız kalmalı, herhangi bir müdahalede bulunmamalı’ yanıtını verdi. Kamuoyunun yarısı Türkiye’nin Suriye’ye yönelik tarafsız kalması gerektiÄŸini düÅŸünüyor. Suriye göçmenlerinden duyulan memnuniyetsizlik geçen yıldan bu yana deÄŸiÅŸmedi.
Yüzde 54.5 memnuniyetsizliÄŸini dile getirirken; yüzde 17.5 memnun olduÄŸunu belirtti. Yüzde 28’lik kesim ise ‘Ne memnunum ne memnun deÄŸilim’ dedi. Kamuoyunun yüzde 46.4’ü göçmen alımına son verilmesi gerektiÄŸini düÅŸünüyor.
'AB'yi bırak Rusya'ya bak'
AraÅŸtırmada dikkat çeken bir diÄŸer unsur Türkiye halkının AB’ye üyelik sürecine verdiÄŸi destekte yıllar içinde azalma yaÅŸanması. Gelinen noktada Türkiye’nin AB üyeliÄŸini destekleme oranı, yüzde 48.4 olarak belirlendi. ‘Türkiye AB’ye hiçbir zaman tam üye olamayacak’ diyenlerin oranı 2015 yılında yüzde 47.6 idi.
Bu oran geçen yıl yüzde 66.7’ye, bu yıl ise yüzde 81.3’e yükseldi. Buna karşılık, Türkiye ile AB arasında üyelik yerine farklı bir model kurulmasını destekleyenlerin oranı yüzde 30.4’te kaldı. Türkiye için AB üyeliÄŸinin alternatifi olarak Rusya ile stratejik iÅŸbirliÄŸi yapılmasını düÅŸünenler oranda artarak yüzde 14.8’den yüzde 27.6’ya yükseldi.
Tüm olumsuz geliÅŸmelere raÄŸmen Türk halkı ne Türkiye’nin ne de AB’nin yakın zamanda üyelik müzakerelerini durduracağına inanmıyor. AB’nin müzakereleri durdurmayacağını düÅŸünenlerin oranı yüzde 70 iken, Türkiye’nin müzakereleri durdurmayacağına inananların oranı yüzde 73.7 olarak gerçekleÅŸti.
