~~Türkiye’nin geleceÄŸini belerleyecek olan, AKP’li vekillerin imzasıyla Meclis’e sunulan anayasa deÄŸiÅŸikliÄŸi teklifinin ikinci turunda 18 madde kabul edildi. Maddelerinin kabul edilmesinden sonra teklifin tümü üzerinde oylama yapıldı. Genel oylamada 339 kabul oyu çıktı ve  teklif referandum sınırında kabul edildi. Böylelikle ‘baÅŸkanlık’ anayasası için referandum yolu açılmış oldu.

Başbakan Yıldırım: Millet her şeyin en iyisini bilendir

Binali Yıldırım anayasa deÄŸiÅŸiklik teklifinin referandum sınırı üzerinde kabul edilmesinin ardından Meclis Kürsüsü’nde bir konuÅŸma yaptı. BaÅŸbakan Yıldırım konuÅŸmasında ÅŸunları söyledi:

“Engin feraseti olan bu milletin ferdi olmak guru vesilesidir. 23 Nisan 1920’de yüce Meclis’i kurdu. Kahramanca kurtuluÅŸ mücadelesi verdi.Ä°stiklalinin kendisi kazandı. 1923’te Cumhuriyet’i ilan ett sahip çıktı korudu kolladı büyüterek bugünlere getirdi. 15 Temmuz gecesi bu necip millet gazi meclisiyle birlikte hükümetini devletini ülkesini canı pahasına kordu dünyanın hayranlığını kazandı. Cumhuriyet tarihimiz boyunca da sandık her önüne geldiÄŸinde iÅŸte o engin ferasetiyle aklıyla vicdanıyla istisnasız en doÄŸru kararı verdi. Hiçbirimizin ÅŸüphesi olmasın millet en doÄŸru kararı verecektir. Milletimiz sandığa gidecek aklıyla vicdanıyla oy kullanacak Türkiye için en doÄŸru tercihi yapacaktır. Milletin vereceÄŸi karar en isabetli karar olacaktır. Millet her ÅŸeyin en iyisini bilendir.”

KILIÇDAROÄžLU’NDAN Ä°LK AÇIKLAMA

CHP Lideri Kemal KılıçdaroÄŸlu, Anayasa teklifinin meclisten geçmesi sonrası Habertürk’e konuÅŸtu.

KılıçdaroÄŸlu, “Vekiller özgür iradesiyle oy kullansaydı paket geçmezdi. Referandum sürecinde herkesle hareket edeceÄŸiz. Demokrat, Mütedeyyin farketmez, vataını seven herkese sesleneceÄŸiz. AYM’ye baÅŸvuracağız, hazırlıklarımız devam ediyor” dedi.

CHP’li Özel, TürkeÅŸ ve Erbakan’ı dinletti

Teklifin son maddesinin görüÅŸülmesi öncesinde CHP Grup BaÅŸkanvekili Özgür Özel kürsüye “hafıza ve vicdan kutusu” dediÄŸi hoparlörle çıktı, Erbakan ve TürkeÅŸ’in baÅŸkanlık karşıtı konuÅŸmalarını dinletti.

Kabul edilen maddeler

Meclis’te 343 ‘evet’ oyu ile kabul edilen anayasa deÄŸiÅŸikliÄŸi teklifinin 18. maddesi, partili CumhurbaÅŸkanı kavramını düzenliyor. 18. maddeye göre, “CumhurbaÅŸkanı seçilenin, varsa partisi ile iliÅŸiÄŸi kesileceÄŸine” dair hükmün kaldırılması, deÄŸiÅŸikliÄŸin yayımı tarihinde; mevcut anayasada Bakanlar Kurulu, sıkıyönetim, tasarı, kanun hükmünde kararname, Askeri Yargıtay, Askeri Yüksek Ä°dare Mahkemesi ibarelerinin kaldırılmasına dair deÄŸiÅŸiklikler de TBMM ve cumhurbaÅŸkanı seçimleri sonucunda cumhurbaÅŸkanının görevi baÅŸladığı tarihte yürürlüÄŸe girecek.”

341 ‘evet’ oyuyuyla kabul edilen 17’nci maddede “TBMM’nin bir sonraki seçimi ve cumhurbaÅŸkanı seçimi, 3 Kasım 2019 tarihinde yapılacak. Seçimin yapılacağı güne kadar milletvekillerinin ve cumhurbaÅŸkanının görevi devam edecek. Meclisin seçim kararı alması halinde, 27. Yasama Dönemi milletvekili genel seçimi ve cumhurbaÅŸkanı seçimiyle beraber yapılacak” düzenlemesi yer alıyor.

Anayasa deÄŸiÅŸikliÄŸi teklifinin içerdiÄŸi hükümet sistemine uyumluluk için maddelerde deÄŸiÅŸiklik getiren 16. madde, TBMM Genel Kurulu’nda yapılan 2. tur oylamanın üçüncü gününde 342 oyla kabul edildi. Bu madde ile “Bakanlar Kurulu” yeni sistemde olmayacak. Yürütme yetkisi ve görevi ise, CumhurbaÅŸkanı tarafından anayasaya ve kanunlara uygun olarak kullanılabilecek. Kamu tüzel kiÅŸiliÄŸi, mevcut sistemde yalnızca kanunun açıkça verdiÄŸi yetkiye dayanılarak kurulurken, yeni sistemde bu hüküm “kamu tüzel kiÅŸiliÄŸinin ancak kanunla veya CumhurbaÅŸkanlığı kararnamesiyle kurulur” ÅŸeklinde deÄŸiÅŸtirilecek. Milli Güvenlik Kurulu’nun (MGK) yapısıyla ilgili hükümde deÄŸiÅŸiklik getiren maddede, “Milli güvenliÄŸin saÄŸlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından, TBMM’ye karşı cumhurbaÅŸkanı sorumlu olacak” ifadesi yer alıyor.

15. maddeye göre, kamu idareleri ve kamu iktisadi teÅŸebbüsleri dışındaki kamu tüzel kiÅŸilerinin harcamaları yıllık bütçelerle yapılacak. CumhurbaÅŸkanı bütçe kanun teklifini, mali yılbaşından en az 75 gün önce TBMM’ye sunacak ve teklif Bütçe Komisyonu’nda görüÅŸülecek.

Teklifin 14. maddesi, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’nun (HSYK) adını, Hakimler ve Savcılar Kurulu olarak deÄŸiÅŸtiriyor. Kurul üyelerinin seçimi de bu maddeyle yeniden düzenleniyor.

Askeri mahkemeleri düzenleyen 13’üncü madde de, 343 oyla kabul edildi. 136 da ret oyu alan 13. madde “disiplin mahkemeleri dışında askeri mahkemelerin” kurulmasının önünü kesiyor. Düzenlemede, “Ancak savaÅŸ halinde, asker kiÅŸilerin görevleriyle ilgili olarak iÅŸledikleri suçlara ait davalara bakmakla görevli askeri mahkemeler kurulabilir” deniliyor.

Teklifin “OlaÄŸanüstü hal (OHAL) yönetimini” düzenleyen 12. maddesi de, 342 oyla kabul edilirken, 138 milletvekili de “Hayır” oyu verdi. 2 oy geçersiz sayıldı, 2 oy da boÅŸ çıktı. Teklifin 12. maddesi, CumhurbaÅŸkanına “doÄŸal afet, tehlikeli salgın hastalıklar veya ağır ekonomik bunalım hallerinin yanı sıra savaÅŸ, savaşı gerektirecek bir durumun baÅŸ göstermesi, seferberlik, ayaklanma, vatan veya cumhuriyete karşı kuvvetli ve eylemli bir kalkışmanın, ülkenin ve milletin bölünmezliÄŸini içten veya dıştan tehlikeye düÅŸüren ÅŸiddet hareketlerinin yaygınlaÅŸması; anayasal düzeni veya temel hak ve hürriyetleri ortadan kaldırmaya yönelik yaygın ÅŸiddet hareketlerinin ortaya çıkması; ÅŸiddet olayları nedeniyle kamu düzeninin ciddi ÅŸekilde bozulması hallerinde yurdun tamamında veya bir bölgesinde” OHAL ilan etme yetkisi veriyor.

11. madde, Meclis ve cumhurbaÅŸkanlığı seçimlerinin aynı günde 5 yılda bir yapılmasını saÄŸlayacak. Maddeye göre cumhurbaÅŸkanının Meclis’i istediÄŸi zaman feshetme yetkisi olacak. Bu durumda cumhurbaÅŸkanlığı seçimi de aynı anda yenilenecek. Meclis’in iki seçimi birden yenilemesi için ise vekillerin beÅŸte üçünün (600 vekilin 360’ı) oyu gerekecek. Mevcut cumhurbaÅŸkanı ikinci dönemindeyken Meclis seçimleri yenilerse cumhurbaÅŸkanı 2 dönem sınırına takılmadan bir kere daha aday olabilecek.

10. madde cumhurbaÅŸkanına dilediÄŸi sayıda cumhurbaÅŸkanı yardımcısı atama yetkisi verecek. CumhurbaÅŸkanı yardımcıları için aranan tek ÅŸart milletvekili seçilme kriterine uymaları olacak. CumhurbaÅŸkanının yurtdışında olması veya yaÅŸamını yitirmesi durumunda makama vekalet edecek cumhurbaÅŸkanı yardımcıları ile bakanların yargılanması için 9. maddedeki sürecin aynısı iÅŸleyecek.

9. madde cumhurbaÅŸkanı hakkında soruÅŸturma açılması teklifin 600 sandalyeli Meclis’te 301 vekil tarafından verilmesi gerektiÄŸini, soruÅŸturma teklifinin 360 vekil tarafından kabul edilmesi gerektiÄŸini ve cumhurbaÅŸkanının yargılanmak üzere Yüce Divan’a gönderilmesi için 400 vekilin evet oyu vermesi gerektiÄŸini düzenliyor. Maddeye göre cumhurbaÅŸkanı, görevi bittikten sonra da görev döneminde iÅŸlediÄŸi suçlara iliÅŸkin yalnızca böyle yargılanabilecek.

8. madde cumhurbaÅŸkanına “yürütme yetkisine iliÅŸkin konularda” cumhurbaÅŸkanlığı kararnamesi çıkarma yetkisi verecek. CumhurbaÅŸkanı, devlet baÅŸkanı sıfatına sahip olacak ve milli güvenlik politikalarını belirleyerek, gerekli gördüÄŸü tedbirleri alabilecek.

7. madde, iki turlu cumhurbaÅŸkanlığı seçiminin nasıl gerçekleÅŸtirileceÄŸini düzenliyor.

6. madde, milletvekillerinin yürütmenin başına soru sorma yetkisini kaldırıyor. Mevcut düzenlemede yürütmenin başı olan baÅŸbakana yazılı soru sorulabilirken yeni düzenleme ile yürütmenin başı olacak cumhurbaÅŸkanına deÄŸil, yalnızca cumhurbaÅŸkanı yardımcıları ve bakanlara soru sorulabilecek.

5. madde, Bakanlar Kurulu’nu denetlemeyi Meclis’in görev ve yetkileri arasından çıkarıyor.

4. madde, milletvekili ve cumhurbaÅŸkanlığı seçimlerinin aynı gün yapılmasını öngörüyor.

3. madde, milletvekili seçilme yaşını 25’ten 18’e düÅŸürüyor.

2. madde, milletvekili sayısını 550’den 600’e çıkarıyor.

1. madde, anayasanın “Yargı yetkisi” baÅŸlığında yargı yetkisinin, Türk milleti adına bağımsız mahkemelerce kullanılacağına dair hükmü, “Bağımsız ve tarafsız” mahkemelerce kullanılacağı ÅŸeklinde deÄŸiÅŸtiriyor.

BaÅŸkanlık teklifinin 1. ve 2. tur oylama sonuçları
1.madde – 1. tur: 347 evet, 132 hayır, 2 çekimser, 2 boÅŸ, 1 geçersiz. 2. tur: 345 evet, 140 hayır, 1 boÅŸ.
2.madde – 1. tur: 343 evet, 133 hayır, 1 çekimser, 2 boÅŸ, 1 geçersiz. 2. tur: 342 evet, 139 hayır, 4 boÅŸ.
3.madde – 1. tur: 341 evet, 139 hayır, 3 boÅŸ, 2 geçersiz. 2. tur: 345 evet, 137 hayır, 3 boÅŸ, 3 geçersiz.
4.madde – 1. tur: 343 evet, 139 hayır, 2 boÅŸ, 2 geçersiz. 2. tur: 342 evet, 138 hayır, 4 boÅŸ, 1 geçersiz.
5.madde – 1. tur: 343 evet, 7 hayır, 3 boÅŸ, 1 geçersiz. 2. tur: 342 evet, 140 hayır, 4 boÅŸ.
6.madde – 1. tur: 343 evet, 137 hayır, 2 boÅŸ, 1 geçersiz. 2. tur: 342 evet, 138 hayır, 4 boÅŸ.
7.madde – 1. tur: 340 evet, 136 hayır, 4 boÅŸ, 2 geçersiz. 2. tur: 340 evet, 136 hayır, 1 çekimser, 4 boÅŸ, 3 geçersiz.
8.madde – 1. tur: 340 evet, 135 hayır, 5 boÅŸ, 1 geçersiz. 2. tur: 339 evet, 138 hayır, 1 çekimser, 2 boÅŸ, 3 geçersiz.
9.madde – 1. tur: 343 evet, 137 hayır, 3 boÅŸ, 2 geçersiz. 2. tur: 341 evet, 137 hayır, 4 boÅŸ, 1 geçersiz.
10.madde – 1. tur: 343 evet, 135 hayır, 3 boÅŸ, 2 geçersiz. 2. tur: 340 evet, 136 hayır, 3 boÅŸ, 2 geçersiz.
11.madde – 1. tur: 341 evet, 134 hayır, 1 çekimser, 5 boÅŸ, 2 geçersiz. 2. tur: 342 evet, 135 hayır, 1 çekimser, 3 boÅŸ.
12.madde – 1. tur: 344 evet, 133 hayır, 2 boÅŸ, 3 geçersiz. 2. tur: 342 evet, 138 hayır, 2 boÅŸ, 2 geçersiz.
13.madde – 1. tur: 343 evet, 133 hayır, 1 çekimser, 3 boÅŸ, 2 geçersiz. 2. tur: 343 evet, 136 hayır, 3 boÅŸ, 2 geçersiz.
14.madde – 1. tur: 341 evet, 133 hayır, 1 çekimser, 4 boÅŸ, 4 geçersiz. 2. tur: 342 evet, 139 hayır, 3 boÅŸ, 2 geçersiz.
15.madde – 1. tur: 341 evet, 134 hayır, 1 çekimser, 5 boÅŸ, 2 geçersiz. 2. tur: 342 evet, 141 hayır, 2 boÅŸ, 1 geçersiz.
16.madde – 1. tur: 341 evet, 134 hayır, 1 çekimser, 3 boÅŸ, 3 geçersiz. 2. tur: 342 evet, 141 hayır, 2 boÅŸ, 1 geçersiz.
17.madde – 1. tur: 342 evet, 135 hayır, 2 çekimser, 3 boÅŸ, 2 geçersiz. 2. tur: 341 evet, 139 hayır, 2 boÅŸ, 3 geçersiz.
18.madde – 1. tur: 344 evet, 131 hayır, 1 çekimser, 2 boÅŸ, 3 geçersiz. 2. tur: 343 evet, 142 hayır, 2 boÅŸ, 1 geçersiz.