Manisa'nın Soma ilçesinde 13 Mayıs 2014 tarihinde Soma Holding ÅŸirketlerinden Soma Kömür Ä°ÅŸletmeleri A.Åž.'nin iÅŸlettiÄŸi madende çıkan yangın ve su basması sonucu 301 madenci yaÅŸamını yitirmiÅŸti. Bugün büyük facianın yıldönümü...
Türkiye’nin ciÄŸerini yakan ‘kara’ haber geleli tam iki yıl oldu. Cumhuriyet tarihinin en çok can kaybı ile sonuçlanan iÅŸ ve madencilik kazası olarak kayıtlara geçen Soma maden faciasında 301 madencimiz ÅŸehit oldu.
O GÜN VE SONRASINDA NELER YAÅžANDI… Ä°ÅžTE SOMA’DAN AKILLARDA KALANLAR
Yangın, vardiya deÄŸiÅŸimi sırasında meydana geldi ve 787 iÅŸçi patlama sırasında yer altında kaldı.
Maden Ä°ÅŸ Sendikası yetkilisi Soma Kömürleri Yeraltı Kömür Ä°ÅŸletmeleri'ne ait maden ocağında “trafo patlaması nedeniyle çıktığı sanılan yangının vardiya deÄŸiÅŸimi sırasında meydana geldiÄŸi yüzlerce iÅŸçiden haber alınamadığı” söyledi ve acı haber yürekleri yaktı, kavurdu…
TANER YILDIZ SOMA’YA GELDÄ°
Binlerce madenci yakınının zamanla yarışı baÅŸladı… EÅŸinen, oÄŸlundan, kardeÅŸinden bir haber alabilmek günlerce beklediler… Ancak zaman ilerledikçe acı tablo daha da büyüdü… Yetkililer “300 civarı iÅŸçinin mahsur kaldığı ancak yangın nedeniyle durumun vahim olduÄŸu” söylediler. Ardından hükümetten Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız Soma'ya geldi…
YüreÄŸi yanan madenci yakınları bilgi istedi, sorumluları istedi, gözyaÅŸları içinde protestolarda bulundu…
Faciadan bir gün sonra… Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız ilk resmi açıklamayı yaptı. Saat başı açıklamalarla geliÅŸmelerle ilgili bilgi vereceÄŸini ancak ölü sayısıyla ilgili herhangi bir açıklamada bulunmayacağını söyledi. Taner Yıldız bu açıklamasının ardından 01.45'te yeniden basının karşısına çıktı 787 iÅŸçiden 151'inin hayatını kaybettiÄŸini, 76 yaralı olduÄŸunu 360 iÅŸçinin tahliye edildiÄŸini belirtti.
14 Mayıs 2014 günü 05.00'te ise yeniden basının karşısındaydı “201 iÅŸçi hayatını kaybetti, 4'ü ağır 80 yaralı var” dedi. Milli yas ilan edildi. O dönem BaÅŸbakan olan Recep Tayyip ErdoÄŸan'ın Soma'ya geleceÄŸi duyuruldu.
“SEDYE KÄ°RLENMESÄ°N…”
Kurtarma çalışmaları sırasında da yürek burkan görüntüler vardı. Madenden saÄŸ kurtarılan iÅŸçilerden Murat Yalçın'ın sözleri tüm Türkiye'yi gözyaşına boÄŸdu. Ambulanstaki sedyeye alınan Yalçın, saÄŸlık görevlilerine, “Çizmelerimi çıkarayım mı, sedye kirlenmesin” diye sordu. “Hayır çıkarmayın, bir ÅŸey olmaz” sözleri üzerine sedyeye uzandı.
ERDOÄžAN SOMA’YA GELDÄ°
Dönemin BaÅŸbakan’ı olan Recep Tayyip ErdoÄŸan, maden faciasının yaÅŸandığı bölgeye geldi. ErdoÄŸan, Soma’da madendeki yangında ölenlerin sayısının 238, yaralı sayısının ise 80 olduÄŸunu açıkladı.
ErdoÄŸan, basın açıklamasının ardından bir grup vatandaÅŸ tarafından protesto edildi. VatandaÅŸlar, “Hükümet istifa” ÅŸeklinde slogan attı. ErdoÄŸan'ın Soma ziyaretinde bir vatandaÅŸa yumruk attığı iddia edilen görüntüler gündeme bomba gibi düÅŸmüÅŸtü.
‘O TEKME’ TÜM SOMA’YA ATILDI!..
Protestoların ardından konvoy hareket ederken BaÅŸbakanlık MüÅŸaviri Yusuf Yerkel'in protestoculardan birini özel harekat polisleri yere yatırmışken tekmelemesi ise unutulmayan anlardan biri olarak hafızalara kazındı.
YAN YANA GÖMÜLDÜLER
Hayatını kaybeden iÅŸçiler yan yana topraÄŸa verildi… Soma Mezarlığı'nda mezar kazılırken yürek yakanlar bu görüntüler hafızalardan silinmedi… Yan yana toprak altında can veren baba-oÄŸullar, kardeÅŸler, yine yan yana topraÄŸa verildiler… Soma dışında en çok kayıp veren ilçeler SavaÅŸtepe, Kınık, ElmadaÄŸ olmuÅŸtu.
ALP GÜRKAN Ä°LK KEZ KAMERA KARÅžINDA
301 madencimizi kaybettiÄŸimiz facianın ardından Soma Holding Yönetim Kurulu BaÅŸkanı Alp Gürkan, Soma Kömür Ä°ÅŸletmeleri Genel Müdürü Ramazan DoÄŸru, Ä°ÅŸletme Müdürü Akın Çelik ve ÅŸirketin Ä°nsan Kaynakları Direktörü Celalettin GökaÅŸan ilk kez kameralar karşısına geçti…
O BATTANÄ°YEYÄ° KIZILAY’A Ä°ADE ETTÄ°, HERKESÄ° DUYGULANDIRDI
Madende çalışan Ahmet Yankın, ocakta ölen aÄŸabeyinin naaşının taşındığı battaniyeyi “Ä°htiyacı olan baÅŸka kiÅŸiler de kullanır” diyerek Kızılay'a iade etti. Daha sonra o battaniye Kızılay müzesinde sergilenmeye baÅŸlandı…
MADENCÄ° YAKINLARINA DA POLÄ°S MÜDAHALESÄ°
5 bin kiÅŸilik bir grup protesto yürüyüÅŸü yaptı. Polis müdahalesi ve aralarında avukatların da olduÄŸu 36 kiÅŸiye gözaltı gerçekleÅŸti. Manisa ValiliÄŸi, Soma'da eylem yasağı ilan etti…
5 GÜN SONUNDA SAYI 301 OLARAK AÇIKLANDI
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız bir kez daha basının karşısına çıktı. BeÅŸ gün sonra hayatını kaybeden madenci sayısı 301 olarak açıklandı. Madende hiçbir iÅŸçi kalmadığını iddia eden belirten Yıldız, arama kurtarma çalışmalarını sonlandırdıklarını duyurdu.
Ä°LK GÖZALTILAR 17 MAYIS’TA
Soma Savcılığı'nın yürüttüÄŸü soruÅŸturma kapsamında ilk gözaltılar gerçekleÅŸti. Gözaltı kararı çıkartılan 26 kiÅŸiden Genel Müdür Ramazan DoÄŸru, Ä°ÅŸletme Müdürü Akın Çelik, maden mühendisleri Yalçın ErdoÄŸan, Ertan Ersoy, vardiya amirleri Yasin Kurnaz ve Hilmi Kazık ile teknisyen Mehmet Ali Günay Çelik tutuklandı.
Soma Kömür Ä°ÅŸletmeleri A.Åž.'nin Yönetim Kurulu BaÅŸkanı Can Gürkan ise Genel Müdür Ramazan DoÄŸru'nun ‘sahte belge' iddiası üzerine yeniden gözaltına alındı daha sonra da tutuklandı.
MADENLERDE ÇALIÅžMALAR DURDURULDU
18 Mayıs’ta Ä°ÅŸ TeftiÅŸ Kurulu BaÅŸkanlığı'nın yaptığı incelemeler sonucu Soma'daki maden ocağının güvenliÄŸini saÄŸlamak dışında yer altındaki bütün iÅŸlemlerin durdurulmasına karar verildiÄŸi duyuruldu.
MECLÄ°S’TE ARAÅžTIRMA KOMÄ°SYONU KURULDU
TBMM'nin 21 Mayıs 2014 tarihli 91'inci BirleÅŸiminde Manisa'nın Soma Ä°lçesinde Meydana Gelen Maden Kazalarının AraÅŸtırılarak Alınması Gereken Ä°ÅŸ SaÄŸlığı Ve Ä°ÅŸ GüvenliÄŸi Tedbirlerinin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan Meclis AraÅŸtırması Komisyonu kuruldu.
126 SAYFALIK ÇARPICI BÄ°LÄ°RKİŞİ RAPORU
BilirkiÅŸi raporu SoruÅŸturmayı yürüten Cumhuriyet Savcılığı'na 18 Eylül'de ulaÅŸtı. Prof. Dr. Ercüment Yalçın, Prof. Dr. Eyüp Akpınar, Prof. Dr. Ahmet Hakan Onur ve Ä°ÅŸ GüvenliÄŸi Uzmanı Alpaslan Ertürk'ın hazırladığı 126 sayfalık raporda dikkat çeken ayrıntılar ortaya çıktı.
Rapora göre kaza önceden önlenebilirdi. BilirkiÅŸi raporuna göre 301 madenciyi ölüme götüren 20 ihmal ve kusur tespit edilirken kazanın oluÅŸ ÅŸekli ÅŸöyle anlatıldı: “Topuk olarak bırakılan kömürün kontrolsüz bir ÅŸekilde kendiliÄŸinden yanması sonucu oluÅŸan CO'in temiz hava giriÅŸine ulaÅŸtı. temiz havayla temas eden kendiliÄŸinden yanan kömürün tam yanmaya dönüÅŸtü. Bu yangının 4 no'lu kömür nakil bandının bulunduÄŸu yola sirayet etti. Bu bölümdeki ve 3 no'lu kömür nakil bandının bulunduÄŸu yoldaki bant, ahÅŸap tahkimat, PVC borular ve elektrik kablolarını tutuÅŸturdu. Su ile soÄŸutma çalışmaları sonucu açığı çıkan zehirleyici ve boÄŸucu gazlar 301 madenciyi zehirledi. Otopsi sonuçlarına göre ölümlerin büyük çoÄŸunluÄŸu CO zehirlenmesidir.”
BilirkiÅŸiler, bu tespitlerine göre, gerekli önlemleri almayan Ä°ÅŸveren (yönetim kurulu baÅŸkanı), iÅŸveren vekilleri, daimi nezaretçi, teknik nezaretçi, iÅŸ güvenliÄŸinden sorumlu vardiya amirleri, iÅŸ güvenliÄŸi uzmanları, ocak havalandırma mühendisi, sensör kayıtlarından sorumlu personel, TKÄ° ELÄ° kontrol baÅŸ mühendisi, TKÄ° ELÄ° Eynez ocağı kontrol mühendisleri, üretim izni veren Maden Ä°ÅŸleri Genel Müdürü, MÄ°GEM kontrol ve denetleme elemanları, iÅŸ teftiÅŸ kurulu ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın iÅŸ müfettiÅŸlerini asli kusurlu buldu. Türkiye Kömür Ä°ÅŸletmeleri Yönetim Kurulu BaÅŸkanı ve Ä°ÅŸletme Müdürü de asli kusurlu bulundu.
Sanıkların yargılanma süreci hala devam ediyor…
